۱۴۰۵.۰۱.۱۴

در بحبوحه جنگ و در عصر سرعت و رسانه، تصویر می‌تواند گویاترین راوی حماسه‌ها باشد. محمدعلی نادری، هنرمند برخاسته از خطه جنوب(بوشهر)، با درک این ضرورت، هنر نقاشی و نقاشی دیجیتال را به خدمت مفاهیم اعتقادی و ملی درآورده است. او در این مصاحبه، ضمن بازخوانی حماسه‌هایی چون ایستادگی «زنان لَرده» در برابر قوای انگلیس، به تشریح ایده خلق آثارش می‌پردازد که پیونددهنده باورهای عمیق مذهبی با تاریخ استعمارستیزی در جغرافیای استراتژیک بوشهر و خلیج‌فارس هستند. همچنین اثر جدیدش که در رابطه با شهادت سردار تنگسیری است، بهانه‌ای شد تا با این هنرمند از خطه جنوب گپ و گفتی داشته باشیم.


به گزارش روابط‌عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی به نقل از  فرهیختگان، محمدعلی نادری با تبیین ابعاد استراتژیک استان بوشهر بیان کرد: «جنوب ایران به دلیل میزبانی از مراکز حساسی همچون نیروگاه اتمی بوشهر، پالایشگاه‌های پارس جنوبی و عسلویه، ذخایر عظیم نفت در جزیره خارک و همچنین تنگه هرمز، همواره سیبل طمع دشمنان بوده است؛ همان‌گونه که در تاریخ نیز مقاومت مردم این خطه در برابر استعمار پرتغالی‌ها و بعدها انگلیسی‌ها ثبت شده است.»

وی با اشاره به روحیه بالای نیروهای نظامی مستقر در منطقه، به نقل از بستگان خود در نیروی دریایی تاکید کرد که سد محکم دفاعی در خلیج فارس، دشمن را با بن‌بست مواجه کرده است. وی تصریح کرد: «وضعیت به گونه‌ای رقم خورد که دولت آمریکا و شخص رئیس‌جمهور آن کشور، از کشورهایی از جمله انگلیس، فرانسه، ژاپن، هند و چند کشور دیگر عاجزانه درخواست کمک کردند تا مانع از شکست کامل خود در برابر اقتدار ایران در خلیج فارس شوند.»

وی درباره محور فعالیت‌های هنری خود در شرایط جنگی، توضیح داد: «تلاش ما بر دو محور اصلی متمرکز است؛ نخست، تمرکز بر موضوعات الهی و اعتقادی با تاکید بر شخصیت حضرت امیرالمومنین علی (ع) و دوم موضوعاتی با درون‌مایه حماسه و مقاومت با تمرکز بر وقایع مربوط به خطه جنوب کشور.»

نادری، نبرد فعلی را یک جنگ کاملاً اعتقادی دانست و گفت: «ما با الگوگیری از نبرد خیبر، زبان هنر را برای تبیین قدرت ایمان و ولایت حضرت امیرالمومنین علی(ع) به کار گرفتیم تا نشان دهیم که فرماندهی اصلی این جبهه در ید قدرت ایشان است و شهادت سرداران ما، خللی در این مسیر ایجاد نخواهد کرد.»

از «فرماندهی در عرش» تا حماسه «دلوار»؛ تبیین نقشه راه هنر مقاومت

وی در ادامه گفتگو به تشریح جزئیات آثار اخیر خود پرداخت و بر پیوند میان باورهای اعتقادی و ایستادگی میدانی تاکید کرد و با معرفی اثر جدید خود تحت عنوان «فرماندهی در عرش از آن علی است...»، اظهار کرد: «در این مجموعه تلاش کردم تا تقابل میان حق و باطل را به تصویر بکشم. در میانه اثر، حضرت امیرالمؤمنین (ع) را سوار بر اسب نشان می‌دهد در حالی که قوای دشمن در حال اضمحلال هستند. در اثر دیگرم، صحنه شکافتن نیل توسط حضرت موسی (ع) را با حضور مقتدرانه حضرت علی (ع) بازسازی کردم تا یادآور این حقیقت باشد که اراده الهی همواره پشتیبان جبهه حق است.» 

نادری در ادامه به نمادهای بومی مقاومت اشاره کرد و افزود: «عنوان یکی از کارهای اخیرم «جنوب جان می‌دهد، دریا نمی‌دهد» است که آن را به ناوگان دریایی جمهوری اسلامی ایران و تمام مرزداران خلیج فارس تقدیم کرده‌ام. در این اثر، نماد «تفنگ برنو» به عنوان میراث مبارزان جنوب در میان پیکرهای دشمن، نشانگر استمرار اقتداری است که رسانه‌های ملی نیز به بازنشر آن پرداختند.» 

وی با اشاره به پیشینه تاریخی مبارزات در استان بوشهر تصریح کرد: «تاریخ بوشهر سرشار از حماسه‌هایی است که از زمان مقابله با پرتغالی‌ها آغاز شده و با پایمردی چهره‌هایی چون احمدخان تنگستانی و رئیسعلی دلواری در برابر انگلیسی‌ها ادامه پیدا کرده است. اوج این جانفشانی‌ها در مقاومت و اتحاد فرماندهانی همچون شهید رئیسعلی دلواری، شهید غضنفرالسلطنه برازجانی، شهید شیخ حسین‌خان چاه‌کوتاهی و شهید زائر خضرخان اهرمی تجلی یافت.»

نادری علت تمرکز خود بر جغرافیای جنوب را «تعدد حماسه‌ها» و «کثرت قهرمانان» در این منطقه دانست و تاکید کرد: «در روزهایی که آسمان منطقه شاهد پرواز جنگنده‌هاست و تهدیداتی متوجه جزیره خارک می‌شود، وظیفه خود می‌دانم که در کنار فعالیت‌های هنری، آمادگی میدانی خود را نیز حفظ کنم و وقتی زمانش برسد قلم زمین می‌گذارم و اسلحه به دست می‌گیرم.»

وی در پاسخ به پرسشی درباره رسالت هنرمندان در شرایط کنونی توضیح داد: «هنرمند نباید صرفاً نظاره‌گر باشد. وظیفه هر هنرمندی در هر کجای ایران این است که با مطالعه عمیق تاریخ، قهرمانانی همچون میرزا کوچک‌خان جنگلی، ستارخان و باقرخان، و یا پیش از آن سردارانی همچون آریو برزن، سورنا و ... را بازشناسی کرده و با پیوند زدن آن حماسه‌ها به شرایط امروز، راه مقاومت را برای نسل جوان ترسیم کند. هنرمند باید خودش در صحنه باشد و موضوعی را برای اثرش انتخاب کند که ریشه در هویت و عزت ملی دارد، چراکه تاثیری که یک نقاشی یا اثر گرافیکی روی مخاطب دارد، ممکن است یک فیلم یا کتاب که نیاز به صرف زمان دارد، نداشته باشد. امروز نیز تداوم آن غیرت را در شخصیت‌هایی نظیر سردار شهید تنگسیری دیدیم که نام و ریشه‌اش به همان خطه‌های حماسه‌ساز دشتستان و تنگستان برمی‌گردد.»

محمدعلی نادری: زمانش برسد قلم زمین می‌گذارم و اسلحه به دست می‌گیرم

«زنان لرده»؛ لزوم بازآفرینی حماسه‌های گمنام جنوب در آیینه هنر

این هنرمند نقاش بر ضرورت انتقال حماسه‌های بومی به زبان تصویر و به تبیین رسالت هنرمندان مقاومت، بر لزوم زنده نگه داشتن یاد قهرمانان ملی تأکید کرد و گفت: «هنوز هم پس از سال‌ها، نام مبارزان ما لرزه بر اندام دشمنان می‌اندازد. برای نمونه، در موزه جنگ انگلیس تصویری از شهید میرزا محمدخان غضنفرالسلطنه برازجانی وجود دارد که از او به عنوان سرسخت‌ترین دشمن بریتانیا در خطه جنوب یاد شده است.

وی با ذکر داستانی کمترشنیده شده از نقش زنان در پایداری جنوب، به واقعه «زنان لرده» اشاره کرد و افزود: «در برهه‌ای از تاریخ، هنگامی که قوای انگلیسی پس از شهادت سرداران جنوب قصد پیشروی به سمت استان فارس و قلب ایران را داشتند، در منطقه‌ای کوهستانی با مقاومت هوشمندانه زنان روبه‌رو شدند. این زنان در ارتفاع مشرف بر انگلیسی ها با ایجاد سر و صدا و کِل کشیدن و تیراندازی، چنان واهمه‌ای در دل سپاه مجهز انگلیس انداختند که آن‌ها به گمان روبه‌رو شدن با لشکری عظیم در ارتفاعات، دچار آشوب و سردرگمی شده و ناچار به عقب‌نشینی به مواضع قبلی خود شدند.»

محمدعلی نادری: زمانش برسد قلم زمین می‌گذارم و اسلحه به دست می‌گیرم

نادری با انتقاد از مغفول ماندن چنین حماسه‌هایی در تولیدات هنری، تصریح کرد: «وظیفه هنرمند امروز این است که این رشادت‌ها را در قالب تصویر، فیلم و آثار باکیفیت ارائه دهد. در دنیای امروز که شاید مجالی برای مطالعه کتاب‌های قطور تاریخی نباشد، یک اثر تصویری گویا همچون نقاشی می‌تواند در کوتاه‌ترین زمان، پیام ایستادگی را به مخاطب، به‌ویژه بانوان و نسل جوان سراسر کشور، مخابره کرده و مسیر روشنی را پیش روی آنان ترسیم کند.»

محمدعلی نادری: زمانش برسد قلم زمین می‌گذارم و اسلحه به دست می‌گیرم

وی در پایان با تأکید بر لزوم ایجاز و کیفیت در تولیدات هنری، تصریح کرد که زبان تصویر قدرتمندترین ابزار برای انتقال محتوای غنی مقاومت در عصر حاضر است.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha