به گزارش روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی، نشست «عصر معمار» به مناسبت یادبود مهندس عبدالحمید نقره‌کار، به همت پژوهشکده فرهنگ و هنر اسلامی و با همکاری مرکز معماری اسلامی حوزه هنری، عصر روز سه‌شنبه ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ در تالار مهر حوزه هنری برگزار شد.

در ابتدای این مراسم، صالح نقره‌کار، فرزند مرحوم عبدالحمید نقره‌کار، به معرفی زندگی و سوابق علمی و حرفه‌ای پدر خود پرداخت و بخش‌هایی از وصیت‌نامه وی را قرائت کرد.

در ادامه، مهدی چمران، رئیس شورای اسلامی شهر تهران، با اشاره به سابقه آشنایی و همکاری طولانی‌مدت خود با نقره‌کار گفت: سخن گفتن درباره فردی که سال‌ها ارتباط نزدیک و گاه بحث‌های تخصصی طولانی با او داشته‌ام، کار ساده‌ای نیست. آنچه از او باقی مانده، روحی بلند و معنوی است که مجموعه‌ای از فضایل را در خود داشت.

وی افزود: نقره‌کار در حوزه معماری صاحب روش و مکتب مشخصی بود و از ابتدا تا انتها بر آن پایبند ماند. آثار و فعالیت‌های او بازتابی از اعتقاداتش بود و کمتر می‌توان افرادی را یافت که هم در معنا و هم در ساختار، واجد ویژگی‌های معماری مبتنی بر مبانی اسلامی باشند.

چمران همچنین با اشاره به اختلاف‌نظرهای علمی میان هنرمندان گفت: این اختلاف‌ها طبیعی و حتی ارزشمند است، چرا که در مسیر رسیدن به حقیقت شکل می‌گیرد، نه برای اثبات فردی.

در بخش دیگری از این نشست، محمدرضا بمانیان، هیات علمی دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه تربیت مدرس، با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی نقره‌کار اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین شاخصه‌های او، توجه به مفهوم وحدت در عین کثرت بود. همچنین انس عمیق با قرآن و پایبندی به باورهای دینی از ویژگی‌های بارز او به شمار می‌رفت.

وی ادامه داد: آشنایی من با نقره‌کار به بیش از ۴۰ سال پیش بازمی‌گردد. او فردی متواضع، پرتلاش و اهل شنیدن بود و بیش از آنکه بر بیان دیدگاه خود تأکید کند، به شنیدن نظرات دیگران اهمیت می‌داد.

مجید شاه حسینی رئیس فرهنگستان هنر که دیگر سخنران این محفل بود اظهار کرد: توفیق آشنایی با استاد نقره‌کار طی چندسالی که ایشان در فرهنگستان هنر حضور داشتند نصیبم شد ولی از قبل با آثارشان مانوس بودم و حس می‌کردم که چگونه انسانی است. وقتی آثار بزرگ را می‌خوانید جهان نویسنده برای شما شگفت‌انگیز می‌شود که بدانید قلم چگونه انسانی است. 

وی ادامه داد: مقوله معماری او آسمانی است و وقتی هم با او هم‌صحبت شدم حس کردم جنس سلوک، عرفان و نگاه ایشان به جهان در بخشی از آثار استاد نقره‌کار جاری شده است. 

شاه حسینی تاکید کرد: استاد نقره‌کار در آثارش ارتباط معماری با خدا، انسان، خانواده، اخلاق و هنر را بررسی می‌کند و نقش آنها را رد تزکیه نفس مطرح می‌کند.

وی با اشاره به شأن معلمی استاد نقره‌کار به تاکید وی مبنی بر ضرورت پاسخگویی به سوال دانشجویان پرداخت.

شاه حسینی، پیروی از سنن و اصول ثابت الهی در سبک معماری شهرسازی، الهام از منطق نوری در معماری، پرهیز از نقش و تاثیر شیاطین در معماری، نسبت نور با معماری، رابطه صورت و معنا در مراسم حج تمتع را به عنوان مواردی که استاد نقره‌کار در کتاب خود مطرح کرده، برشمرد.

غلامرضا اسلامی، استاد بازنشسته دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه تهران نیز در بخش دیگری از این آیین بزرگداشت یادآور شد که وقتی به گفتار استاد نقره‌کار دقت می‌کنیم می‌بینیم که وی روی معمار تاکید دارد و اینکه چنین فردی باید الهی باشد، انسان کامل باشد. البته معماری فقط به معمار ربط ندارد بلکه باید در معماری هم نگاه اسلامی وجود داشته باشد.

وی ادامه داد: استاد نقره‌کار گاه به قوانین دست و پا گیر شهرداری که اجازه بلندمرتبه‌سازی، تقسیم بندی قوی یا ضعیف در جامعه و اینکه بالاشهر و پایین شهر بوجود آید، انتقاد داشت. او گاهی هم می‌نوشت و اقدام انقلابی می‌کرد و این امر را تکلیف خود می‌دانست. 

اسلامی با اشاره به مدل‌هایی که به قدرت حضور معمار تاکید دارد، گفت: استاد نقره‌کار چون به ریشه‌ها و اصول انسانی فکر می‌کرد، فردی انقلابی بود البته انقلابی به معنای پیدا و پیاده شدن ایده جدیدی که با ایده قبلی همخوانی ندارد و باید محقق شود. 

حیدر جهان‌بخش، هیات علمی دانشگاه پیام نور نیز اظهار کرد: همیشه در زندگی‌ام دنبال نشانه‌های یک اتفاق برای آینده خودم هستم و روز جمعه هم در مراسم استاد نقره‌کار در دانشگاه علم و صنعت نشانه‌های مثل تقارن درگذشت وی با هفته و روز معلم برایم بسیار درس‌آموز بود. نشانه دوم که برایم الهام‌بخش شد برگزاری مراسم در مسجد دانشگاه بود که سالها پیش حضورم در آنجا زندگی‌ام را متحول کرد.

وی در ادامه سخنانش به چند ویژگی استاد عبدالحمید نقره‌کار از جمله مرگ‌آگاهی، اندیشه مبتنی بر حکمت الهی و معناگرایانه و همچنین تمایل وی برای دنبال کردن تمدن نوین اسلامی اشاره کرد.

جهان‌بخش در صحبت‌هایش از نگاه استاد نقره‌کار به تعالیم اسلامی به عنوان شاخص ارزیابی آثار هنری، معماری، ولایت فقیه به عنوان ولایت تمدن‌ساز و معماری معناگرای آسمانی سخن گفت و افزود: زنده‌یاد نقره‌کار به عنوان یک محقق، پژوهشگر و مرگ آگاه سعی کرد سه رکن اسلام، ولایت فقیه و معماری تکامل انسان را دنبال کند و بر همین اساس وظیفه و کار ما برپایه این اندیشه ارزشمند و در راستای تبیین الگوی تمدن نوین اسلامی است.

محمدعلی خان‌محمدی، هیات علمی دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه تربیت مدرس، نیز در این مراسم با اشاره به ابعاد شخصیتی نقره‌کار گفت: او شخصیتی چندبعدی، موحد، پژوهشگر و دلداده ارزش‌های انقلاب اسلامی بود. در کنار جایگاه علمی، روحیه یادگیری مستمر داشت و همواره خود را در مسیر رشد علمی قرار می‌داد.

وی افزود: نقره‌کار نقش مهمی در جذب نیروهای متعهد در فضای دانشگاهی ایفا کرد و با صرف انرژی فراوان، در شکل‌دهی به ساختارهای آموزشی و پژوهشی مبتنی بر آرمان‌های انقلاب اسلامی مؤثر بود.

در ادامه، محمدرضا پورجعفر، هیات علمی دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه علم و صنعت، با بیان اینکه آثار نقره‌کار ماندگار خواهد بود، گفت: او مشوقی بزرگ برای دانشجویان و پژوهشگران بود و همواره دیگران را به نوشتن و فعالیت علمی ترغیب می‌کرد.

وی خاطرنشان کرد: نقره‌کار به آنچه می‌گفت باور داشت و در حوزه معماری و شهرسازی اسلامی، شخصیتی کم‌نظیر و صاحب مکتب به شمار می‌رفت.

در پایان این نشست، عبدالحمید قدیریان، هنرمند تجسمی، با اشاره به دیدارها و گفت‌وگوهای خود با نقره‌کار گفت: او دارای نگاه آموزشی عمیق و دغدغه‌مند بود و در گفت‌وگوهای تخصصی، با دقت و حساسیت به موضوعات می‌پرداخت.

وی افزود: آخرین دیدار من با او در نمایشگاهی در حوزه هنری رقم خورد و از نتیجه مباحثی که پیش‌تر درباره آن گفت‌وگو کرده بودیم، ابراز رضایت داشت.