به گزارش روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی، محسن فراهانی، طنزپرداز و مدرس کارگاه نثر طنز «طنزخوانه»، در هفتاد و پنجمین گردهمی از این سلسله‌گردهمی‌ها که عصر سه‌شنبه ۱۲ آبان با موضوع «خاطره بد دانش‌آموزی» در مجموعه کارستان بهارستان برگزار شد، با بیان اینکه طنز کارآمد از دل رنج‌ها، اضطراب‌ها و تجربه‌های تلخ گذشته متولد می‌شود، گفت: رسالت نویسنده طنز این است که رنج زیسته‌اش را با دستکاری تکنیکی به کمدی بدل کند، نه اینکه صرفاً یک اتفاق ناگوار را بی‌کم‌وکاست بازگو کند.

این مدرس طنزنویسی در تحلیل نخستین متن خوانده‌شده که به ماجرای اخراج دانش‌آموز از کلاس ریاضی، تماس با پدر برای رهایی و در نهایت تبانی پدر و مادر با مدرسه علیه فرزند اختصاص داشت، تصریح کرد: یکی از شگردهای کلیدی در کمدی، تکنیک آرامش پیش از طوفان و ایجاد امید واهی است؛ نویسنده ابتدا یک موقعیت امن و طبیعی می‌سازد و سپس با چرخشی ناگهانی، بحران را بر سر راوی آوار می‌کند. 

او با بیان اینکه در کنار این تکنیک، چرخش موضع شخصیت‌ها موتور محرک کمیک داستان است، افزود: بازی با تشابه اسمی یا با چهره‌های سرشناس ابزار مؤثری برای ایجاد ضربه است اما هرچه سوژه انتخابی دانش‌آموز نامعقول‌تر باشد، ظرفیت شوخی بالاتری آزاد می‌کند. 

مدرس گردهمی طنزخوانه همچنین پس از شنیدن خاطره سفر مخفیانه چهار دانش‌آموز دختر در دهه شصت به جماران و سوءظن نیروهای حفاظتی به آن‌ها به‌عنوان تیم ترور، با تأکید بر بکر بودن سوژه خاطرنشان کرد: این متن به‌دلیل داشتن تجربه زیسته واقعی و خلق ناخواسته فضایی سوررئال، اثری کم‌نظیر بود، هرچند تراشیدن زواید پایانی به ریتم کمدی اثر کمک بیشتری خواهد کرد.

فراهانی در جمع‌بندی تکنیک‌های مطرح‌شده، با بیان اینکه کمدی هرگز در دایره امور روزمره و عادی شکل نمی‌گیرد، اظهار کرد: اصل بنیادین طنزنویسی تضاد و تناقض میان انتظار مخاطب و نتیجه واقعی است.

او ادامه داد: نویسنده باید برای فرار از کسالت متن، عنصر امر غیرمعمول را وارد داستان کند؛ همان‌طور که در شوخی‌های سه‌گانه نیز ضربه نهایی اغلب با تغییر مسیر در حلقه سوم یا همان نعل وارونه به بار می‌نشیند.

این طنزپرداز در بخش دیگری از این گردهمی، با بازخوانی تجربه زیسته خود از تحصیل در مدرسه محروم پادگان نظامی، نسبت به مسئولیت آینده متن به هنرجویان هشدار داد و گفت: شوخی با خویشتن و خودزنی کمدی آزاد است اما نویسندگان حق ندارند با تسویه‌حساب شخصی یا آوردن نام واقعی افراد حقیقی، برای دیگران بار حقوقی، اخلاقی یا رنج روانی ایجاد کنند؛ چراکه اثر شما سال‌ها بعد ممکن است ازسوی همان افراد خوانده شود. 

وی در پایان یادآور شد نشست آینده این کارگاه پس از وقفه‌ای دوهفته‌ای برگزار خواهد شد.

«طنزخوانه» از سلسله گردهمی‌های آموزشی هفتگی دفتر طنز حوزه هنری است که به صورت رایگان و کارگاهی برای علاقه‌مندان به نگارش نثر طنز برگزار می‌شود و ورود برای عموم آزاد است.