به گزارش روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی، زهیر توکلی در پنجاه‌ویکمین جلسه از سلسله نشست‌های بیهقی‌خوانی، به ادامه بحث مواضعه، سوگند و خلعت‌پوشی احمد پرداخت و به روایت بونصر مشکان برای ابوالفضل بیهقی اشاره کرد. 

وی در ادامه، در مورد تغییرات زبانی در متون تاریخی توضیح داد و گفت: بسیاری از افعالی که امروزه به صورت دو بخشی (دو فقره‌ای) به کار می‌بریم، در گذشته به صورت یک بخشی (یک فقره‌ای) بوده‌اند؛ مانند فعل «درخواست کردم» که در گذشته «درخواستم» به کار می‌رفته است.

توکلی همچنین به تغییر لحن در بازگویی کلام اشاره کرد و افزود: گاهی اوقات فردی عین کلام دیگری را بازگو می‌کند، اما لحن کلام را تغییر می‌دهد که این نیز نوعی تحریف در کلام محسوب می‌شود.

وی در مورد عبارت «ایشان را این وزیری پوشیده کردن برود» توضیح داد که در کتاب بیهقی، فعل «رفتن» کاربردهای متعددی دارد و در این جمله به معنای «مسجل و پوشیده بودن» است.

در ادامه، توکلی به معنای کلمه «شفقت» پرداخت و گفت: شفقت به معنای دلسوزی همراه با ترس و نگرانی است. شفقت و حزن هر دو ریشه در ترس دارند.

وی همچنین در مورد «مواضعه» اظهار کرد: مواضعه از باب مفاعله است. مفاعله اگرچه دو طرفه است، اما وقتی مطرح می‌شود که یک طرف از طرف دیگر طلب دارد و چیزی می‌خواهد. در مقابل، باب تفاعل به گونه‌ای است که هر دو طرف درگیر هستند و مطالبه می‌کنند.

توکلی در بخش دیگری از سخنانش به یکی از ویژگی‌های زبان فارسی اشاره کرد و گفت: برخی از کلمات عربی که وارد زبان فارسی می‌شوند، دچار اماله (تغییر) می‌شوند؛ مانند کلمه «دوات» که در فارسی به «دویت» تغییر می‌یابد. به عنوان مثال، در این جمله از کتاب آمده است: امیر دویت و کاغذ خواست...

وی در مورد معنای «داهی» (که از زبان عربی گرفته شده) توضیح داد: در عربی، فراست به معنای قوه زیرکی از روی قوه ترس است. کیاست به معنای زرنگی با قوه تدبیر و دوراندیشی است و داهی به کسی گفته می‌شود که رو دست نمی‌خورد و کسی نمی‌تواند او را فریب دهد. به همین دلیل، امیرالمؤمنین (ع) می‌فرمایند: لو لا التّقی لکنت ادهی العرب؛ یعنی اگر تقوا نبود، من از تمام اهل عرب شطرنج‌بازتر و زرنگ‌تر بودم.