به گزارش روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی، سومین گردهمی «طنزچین» با هدف آموزش و بررسی شگردهای کوتاهنویسی طنز، با حضور علاقهمندان و به گردانندگی و تدریس مهدی فرجاللهی، روز شنبه بیستویکم شهریورماه در سالن صفارزاده حوزه هنری برگزار شد.
در آغاز این نشست، مهدی فرجاللهی با مرور مباحث جلسات پیشین به موضوع کوتاهنویسی پرداخت و گفت: ما در جلسات گذشته درباره کوتاهنویسی و شگردهای پرکاربرد آن صحبت کردیم؛ شگردهایی که تا انتهای مسیر با ما همراه هستند و دامنهای وسیع از اغراق، حسن تعلیل و دلیل عکس را دربرمیگیرند.
وی افزود: پس از عبور از این مراحل و آشنایی با ابزارهای موضوعی، باید بتوانیم درباره موضوعات گوناگون با نگاه انسانی به تولید محتوا بپردازیم تا آثار ارزشمندی خلق شود که قابلیت انتشار در رسانههای مختلف یا حتی ماندگار شدن را داشته باشند، چراکه کمترین انتظار از یک نوشته کوتاه پرمغز و دقیق، همین اثربخشی است.
در بخش دیگری از گردهمی، یکی از حاضران به درخواست مدرس به بازخوانی مفهوم اغراق پرداخت و با بیان اینکه اغراق و بزرگنمایی یعنی برجستهکردن مسائل کوچک و افراط در توصیف یک پدیده، توضیح داد: روی دیگر سکه بزرگنمایی، کوچکنمایی قرار دارد که اگرچه جنس دیگری است، هر دو بر پایه افراط و تفریط استوارند و میتوانند موقعیتهای طنز را شکل دهند.
فرجاللهی همچنین درباره دلیلآوری و حسن تعلیل اظهار کرد: بسیاری از شوخیها و شگردها بر همین دو اصل بزرگنمایی و دلیلآوری بنا شدهاند. ما در مباحث بعدی به سراغ ظرفیت واژهها، اعم از ظرفیت ظاهری و معنایی خواهیم رفت.
این پژوهشگر و مدرس طنز با اشاره به اهمیت موسیقی بیرونی و هماهنگی واژهها در ظاهر کلام، عنوان کرد: وقتی کلمات از نظر آهنگی به یکدیگر نزدیک میشوند، اتفاقات جذابی را رقم میزنند؛ نمونه بارز این هماهنگی در شعر، قافیه است و در متون مسجع که نمونه برجسته آن گلستان سعدی است، آرایه سجع پدید میآید. امروزه نیز نسل جدید با موسیقیهایی نظیر رپ و تکرار واژههای همآهنگ ارتباط نزدیکی برقرار میکند، کما اینکه این ساختار در قالبهای سنتی ادبیات خودمان ازجمله بحر طویل نیز بهوفور دیده میشود.
در ادامه، مدرس کارگاه با طرح تمرینی عملی از حاضران خواست تا با کلماتی نظیر خواب، عباراتی آهنگین و طنزآمیز بسازند که این بخش با استقبال و مشارکت فعال هنرجویان روبهرو شد.
فرجاللهی در بخش دیگری از این گردهمی به سراغ بررسی ظرفیتهای معنایی واژهها، از جمله ایهام، کنایه، تضاد و پارادوکس رفت و افزود: در کنایه، گوینده سخنی میگوید اما منظوری فراتر یا متفاوت از ظاهر کلام دارد، درحالیکه در ایهام، یک واژه با چند معنای همزمان، مخاطب را غافلگیر میکند؛ چنانکه نمونه زیبای آن را در آثار پرویز شاپور میبینیم.
وی با بیان اینکه تضاد و تقابل مفاهیم از دیگر ابزارهای کلیدی در خلق ایدههای طنز است، خاطرنشان کرد: تضاد زمانی اثرگذار است که ایده و محور اثر حول آن بچرخد اما در پارادوکس با یک امر محال و تناقض درونی روبهرو هستیم که ظرفیت بسیار بالایی برای نامگذاری، عنواننویسی و خلق آثار خلاقانه دارد.
این گردهمی با ارائه مباحث و جزئیات و مثالهایی ادامه یافت و شرکتکنندگان نیز با ارائه نمونههای مکتوب و خوانش متنهای کوتاه خود، به تمرین کارگاهی شگردهای آموخته پرداختند.
نظر شما