به گزارش روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی، گردهمی طنزخوانه روز سه‌شنبه ۱۰ شهریور ماه رأس ساعت ۱۷ با حضور جمعی از طنزنویسان، هنرجویان و علاقه‌مندان به ادبیات کمدی در سالن آفرینش‌های ادبی حوزه هنری برگزار شد.

این برنامه که از سلسله‌ گردهمی‌های دفتر طنز حوزه هنری است، مطابق روال هفتگی به خوانش تازه‌ترین متون طنز اعضا، بررسی تخصصی عناصر داستان‌نویسی کمدی و تبادل تجربیات نویسندگی اختصاص داشت.

در آغاز نشست، اعضا یک به یک متن‌های طنز خود را قرائت کردند و محسن فراهانی، مدرس گردهمی طنزخوانه به بررسی نقاط قوت و ضعف آثار خوانده‌شده اعضای گردهمی پرداخت.

 وی گفت: شوخی با موضوعات حساسی نظیر مواد مخدر باید از ظرافت بالایی برخوردار باشد تا پیام اصلی اثر که تقبیح این پدیده است، تحت‌الشعاع قرار نگیرد و جهت‌گیری متن مخدوش نشود. نویسنده باید زواید روایی و جزئیات غیرضروری را پیرایش کند تا ضرب‌آهنگ متن حفظ شود.

این طنزپرداز تصریح کرد: ارجاعات درون‌گروهی و اشاره به حاضران جلسه یا چهره‌های آشنا، خاصیت جهان‌شمولی اثر را سلب می‌کند و متن را به یک شوخی محفلی تقلیل می‌دهد؛ در حالی که متن استاندارد باید در هر جمع و رسانه‌ای مستقل و خودکفا باشد.

وی همچنین با اشاره به برخی موقعیت‌های طنز در آثار اعضا آنها را برای مخاطب مبهم دانست و پیشنهاد کرد نویسنده به‌جای کنش‌های نامفهوم، از گره‌افکنی‌های عینی‌تر بهره ببرد. 

فراهانی تأکید کرد: در بازنویسی طنز، داشتن یک متن موجز دویست‌کلمه‌ای با بار کمدی بالا، به‌مراتب ارزشمندتر و مؤثرتر از متنی هزارکلمه‌ای با شوخی‌های پراکنده و رقیق است.

کارشناس گردهمی با اشاره به یکی از متن‌های خوانده‌شده استفاده بجا از ادبیات کهن و کلمات فاخر در بستری نامتجانس و کمیک را تکنیکی بسیار موفق ارزیابی کرد.

وی افزود: طنزنویس هرگاه در پیشبرد پیرنگ داستانی به بن‌بست برسد، می‌تواند با تعمیق شخصیت‌پردازی و پررنگ کردن خصلت‌های فردی تیپ‌ها، موقعیت‌های خنده‌آور خلق کند.

بخش بعدی کارگاه به بررسی راهکارهای ایده‌پردازی و غلبه بر انسداد ذهن نویسنده اختصاص یافت. فراهانی ضمن تشریح متد «درخت سوژه‌یابی» بیان کرد که نویسندگان هنگام مواجهه با موضوعات ناآشنا می‌توانند دایره‌ای از کلیدواژه‌ها و تداعی‌های ذهنی پیرامون سوژه رسم کنند و ابعاد آن را بسط دهند.

این نویسنده گفت: نداشتن تجربه زیسته در یک زمینه خاص، مانعی برای نوشتن نیست، چراکه نویسنده می‌تواند دقیقاً بر محور نسبت شخصی خود با آن پدیده یا حتی روایت بی‌اطلاعی خویش متنی درخشان خلق کند.

وی در اثنای ارزیابی آثار خوانده‌شده خاطرنشان کرد که اغراق در طنز نیازمند برقراری یک قرارداد نانوشته با مخاطب از سطور ابتدایی اثر است؛ به‌طوری‌که اگر بناست روایت وارد جهان فانتزی یا منطق پوچ‌انگارانه شود، این لحن باید در سراسر ساختار متن حفظ شود تا توی ذوق نزند. 

فراهانی افزود: نویسندگان نباید دلبسته واژه‌ها و بندهای اولیه خود باشند، بلکه پالایش مداوم، حذف اضافات و بازنویسی‌های مکرر چه روی کاغذ و چه در نرم‌افزارهای یادداشت تلفن همراه، شرط رسیدن به متنی صیقل‌خورده است.

مدرس طنزخوانه در بخش پایانی نشست با تأکید بر کارکرد آموزشی و تمرینی این سلسله جلسات یادآور شد که نظریه‌ها و جزوه‌های طنزنویسی به‌تنهایی کسی را نویسنده نمی‌کنند و تنها نوشتن و بازنویسی هفتگی و قرار گرفتن در معرض نقد است که قلم طنزنویس را صیقل می‌دهد.

وی ابراز امیدواری کرد که استمرار این تمرین‌ها، بستر مناسبی برای ورود حرفه‌ای اعضا به رادیو، تلویزیون، مطبوعات و انتشار مستقل کتاب‌های طنز فراهم سازد.