به گزارش روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی به نقل از خبرگزاری ایرنا، مصطفی مومنی راد، مدیر مرکز معماری حوزه هنری، ضمن تشریح ابعاد هنری و اجرایی چیدمان «پروانه‌های سرخ» در مدرسه تخریب‌شده میناب، بر ضرورت استفاده از هنر و معماری یادمانی برای حفظ حافظه جمعی و ثبت جنایات جنگی تأکید کرد. وی همچنین از آغاز پروژه‌های مستندنگاری کالبدهای آسیب‌دیده خبر داد.

او با اشاره به نحوه شکل‌گیری ایده چیدمان «پروانه‌های سرخ» گفت: این اثر در آستانه چهلم شهدای میناب و در شرایط جنگی طراحی و اجرا شده است. هدف اصلی این پروژه، جلب توجه مجدد رسانه‌های داخلی و خارجی به فاجعه مدرسه میناب بود.

مومنی راد درباره انتخاب مکان اجرای این چیدمان توضیح داد: با وجود دو گزینه گلزار شهدا و فضای مدرسه، ما مدرسه را به دلیل سندیت عینی فاجعه و امکان برقراری ارتباط بهتر با مخاطب بین‌المللی انتخاب کردیم، چرا که فاجعه میناب سوژه‌ای غیرقابل سانسور در رسانه‌های جهانی بود.

او ادامه داد: این چیدمان که در بازه زمانی بسیار فشرده و توسط یک تیم پنج‌نفره طی دو و نیم روز اجرا شد، شامل بیش از دو هزار قطعه طلق سرخ‌رنگ بود که با ۷۲ رشته نخ نامرئی در ارتفاع ۹ متری سقف آسیب‌دیده مدرسه معلق شدند.

پرواز آرزوها و بازخورد تکان‌دهنده خانواده شهدا

در ادامه مدیر مرکز معماری حوزه هنری با اشاره به ایده این چیدمان، تشریح کرد: ایده اصلی این اثر هنری، الهام‌گرفته از دفاتر و کتاب‌های سوخته دانش‌آموزان بود که به‌عنوان نمادی از آرزوهای پرپرشده کودکان، در قالب پروانه‌های معلق طراحی شد. به گفته مومنی‌راد، این طراحی مینیمال توانست تضاد عمیق میان خشونت جنگ و معصومیت کودکان را به تصویر بکشد.

او درباره بازخوردهای این اثر، خاطرنشان کرد: دلگرم‌کننده‌ترین بازخورد را از خانواده شهدا دریافت کردیم. در حالی که ایده ما پرواز آرزوهای کودکان بود، یکی از خانواده‌ها این قطعات سرخ معلق را به تکه‌های پیکر فرزندانشان تشبیه کرد که در روز حادثه در لابه‌لای آوار به دنبال آن‌ها می‌گشتند.

مومنی‌راد ادامه داد: این اثر همچنین مورد توجه گسترده خبرنگاران بین‌المللی قرار گرفت و نورپردازی شبانه آن، قاب‌های رسانه‌ای قدرتمندی از ویرانه‌های مدرسه ثبت کرد.

حفظ کالبدهای جنگ؛ دفاع از حافظه جمعی

مومنی‌راد با تأکید بر اینکه حوادث جنگی بخشی از میراث تاریخی و ناملموس کشور هستند، رویکرد محو کامل آثار جنگ و بازسازی صرف را نقد کرد. وی معتقد است که باید بخش‌هایی از این کالبدهای آسیب‌دیده به‌عنوان نقاط پررنگ ذهنی و برای جلوگیری از فراموشی حافظه تاریخی ملت‌ها حفظ شوند.

او موقتی بودن چیدمان میناب را پاسخی به نیاز فوری رسانه‌ای در دوران بحران دانست و افزود: این اقدام منافاتی با یادمان‌های دائمی ندارد، زیرا قرار است با همکاری نهادهای متولی، ساختمان مدرسه میناب در آینده به‌عنوان موزه و یک فضای یادمانی حفظ شود.

مستندنگاری فجایع؛ از ورزشگاه لامرد تا یادمان‌های بین‌المللی

مومنی‌راد در پایان با اشاره به مأموریت‌های آتی مرکز معماری، از تعامل با وزارت امور خارجه برای ایجاد یادمان‌های مشترک بین‌المللی با موضوع جنایت علیه کودکان، با محوریت میناب، خبر داد.

او همچنین درباره فجایع کمتر دیده‌شده‌ای نظیر بمباران ورزشگاه لامرد که هم‌زمان با فاجعه میناب رخ داد، اعلام کرد: مرکز معماری پیش از جابه‌جایی آوارها، در حال انجام عملیات مستندنگاری سه‌بعدی و فتوگرامتری از کالبدها و بناهاست تا نسخه‌ای دیجیتال از این وقایع برای آیندگان ثبت شود.

مومنی‌راد، درباره طراحی یادمان برای محل شهادت رهبر انقلاب نیز تصریح کرد: مرکز معماری آمادگی کامل برای همکاری و طراحی را دارد، اما تصمیم‌گیری نهایی منوط به بررسی‌های امنیتی و نظر متولیان امر درباره مکان‌یابی است.