به گزارش روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی، زهیر توکلی در پنجاه و هفتمین جلسه از سلسله نشستهای «بیهقیخوانی» از سبک ادبی متون کهن و اصطلاحات رایج در دوره غزنوی گفت.
بخش اول جلسه با سنت خوشبوکردن جوهرها و نامهها که در قدیم روی پوست نوشته میشد، آغاز شد و در ادامه به استفاده از مسندهای مکرر در متون گذشته، پرداخته شد.
توکلی در بخش دیگری از قرائت تاریخ بیهقی، از انواع «ی» گفت و مفهومی که به کلمات میبخشند را تشریح کرد. او شرح داد که «ی» در واژه «فرمودنی»، صفت لیاقت است و به آنچه سزاوار دستور دادن است، اشاره دارد.
وی همچنین چتر درست کردن در متون کهن را نمادی از ادعای پادشاهی داشتن تعبیر کرد و افزود: در قدیم اگر کسی جز سلطان چتر بالای سر میگرفت، آن فرد را بخاطر این ادعا تنبیه میکردند و میکشتند. همچنین زیاد خریدن غلام یا مهمانی برگزار کردن با دعوت از بزرگان، باعث تنبیه افراد از سوی شاه میشد.
استاد کلاس بیهقیخوانی با اشاره به قدیمیترین شعر محاوره که در روزنامه صوراسرافیل به چاپ رسید اظهار کرد: از هنر شاعری، شاعرانه کردن کلمات روزمره و معمولی است. همچنین غیرقابل ارزشگذاری بودن زبان یکی از ویژگیهایی است که باعث میشود نتوانیم میان «نگریستن» و «نگاه کردن» یکی را برای استفاده زیبا و دیگری را زشت بدانیم. اینکه نویسنده در کجا و چطور از این کلمات استفاده کند، باعث زیبا بودن آنها میشود.
وی همچنین عنوان کرد: ما زبانشناسی داریم که درست و غلط بودن کلمات را مطرح میکند اما خیلی از آن هم اشتباه بوده است و برای مثال میگوید «میباشد» به معنای «است» غلط است در حالیکه «میباشد» در متون کهن ما بکار میرفته است. همچنین «نمود» بارها در بیهقی استفاده شده است. ضمن اینکه زبان امری تجویزی نیست و نمیتوان گفت کلمهای غلط است چراکه نوعی سبک هستند. ما تنها میتوانیم در مواجهه با این کلمات بگوییم که در سبک ادبی بکار نمیرود و هیچ یک از نویسندگان بزرگ که نثر شیوا و فصیحی داشتهاند، چنین کلمهای ننوشتهاند.
نظر شما