به گزارش روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی، چهارمین جلسه از دوره حرفهای کارگاههای زبان و ادب فارسی تحت عنوان «وطن پارسی»، ۲۴ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ به میزبانی حوزه هنری استان فارس در شیراز برگزار شد.
در این رویداد، چهرههایی چون یوسفعلی میرشکاک با موضوع «زبان فارسی از خراسان تا فارس»، ناصر فیض با عنوان «فارسی، زبان پایداری»، قربان ولیئی با مبحث «گونهشناسی زبان و جهان عرفانی سعدی» و زهیر توکلی با موضوع «نقش زبان فارسی در استمرار هویت ایرانی» به ارائه مباحث تخصصی پرداختند.
یوسفعلی میرشکاک، شاعر و پژوهشگر، در ابتدا با اشاره به پیوند ناگسستنی زبان فارسی، هویت ایرانی و تشیع در شاهنامه فردوسی گفت: در تمام ادبیات عرب نمونهای نداریم که واژهای را وارد ادبیات مرده کنند، اما شیخ شیراز (سعدی) این کار را کرد. یعنی مسلمانی ایرانی از راه شعر شیوع پیدا کرد.

وی افزود: عظمت فردوسی به این است که یک چهارچوب برای قواعد خودش تنظیم میکند؛ من شیعه و ایرانی هستم. تمام داستانهایی که فردوسی میآورد، مستقیم و غیرمستقیم به شیعه ربط پیدا میکند.
میرشکاک با اشاره به آیین سوگواری در شاهنامه تصریح کرد: سیامک را بچه ابلیس میکشد، همانطور که هابیل به دست قابیل کشته میشود. اگر از سیامک به عنوان نخستین شهید شاهنامه شروع کنید، آیین سوگ و سوگواری نمود بیشتری پیدا میکند، زیرا فردوسی میداند که شیعه با عزای اباعبدالله الحسین (ع) گره خورده است. وقتی به ایرج میرسیم، عزا یک سال و دو سال نیست، حداقل سی سال عزاداری است.
این پژوهشگر تأکید کرد: این انتقامجویی و یا لثارات الحسین که در شیعه هست، ریشهاش ایرانی است.
میرشکاک در بخش دیگری از سخنان خود به تمایز زبانی فردوسی و سعدی اشاره کرد و گفت: تفاوت زبان سعدی و فردوسی در این است که خوابی به سعدی نسبت میدهند: میگویند در خواب حضرت حکیم فردوسی را دید. به حکیم میگوید من یک بیت گفتم، شما اگر بودید چطور میگفتید؟ بیت سعدی این است: خدا کشتی آنجا که خواهد برد / وگر ناخدا جامه بر تن درَد. اما حکیم میگوید اگر من بودم این بیت را چنین میگفتم: بَرد کشتی آنجا که خواهد خدای / وگر جامه بر تن بَرد ناخدای.
وی افزود: ما هنوز داریم به زبان سعدی حرف میزنیم. زبان معیار، زبان سعدی است.
میرشکاک در پایان با اشاره به تأثیرپذیری حافظ از سعدی اظهار کرد: ۹۰ درصد داروندار حافظ متعلق به شیخ است. ای کاش فرصت میداشتم نشان دهم این دو مرد بینظیر به قدری از زبان مردم فارسی استفاده کردند که هیچ نمونهای ندارد مگر فردوسی؛ لهجهای که فردوسی انتخاب میکند، زبان سراسر کشور است.
نظر شما