به گزارش روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی، زهیر توکلی در پنجاه‌و جلسه از سلسله نشست‌های بیهقی خوانی به ادامه قرائت و شرح تاریخ بیهقی پرداخت.

در این نشست، توکلی با استناد به این جمله از تاریخ بیهقی که «به ترکی با وی فصلی چند سخن بگفت و حاجب بازگشت»، اظهار کرد: برخی مفسران بیهقی بر این باورند که در دربار غزنوی به فارسی صحبت می‌شد و تنها در ساعات ویژه‌ای حاجب می‌توانسته با دربار به ترکی سخن بگوید. در تحقیقات شاهنامه‌شناسی از این نکته برای رد این ادعا استفاده می‌شود که چرا سلطان محمود به فردوسی پول نداد؛ چراکه محمود غزنوی با وجود ترک بودن، خود را شاه ایران می‌دانست و دلیلی ندارد از اینکه در شاهنامه جنگ ایران و تورانیان (ترک‌ها) روایت شده، ناراحت باشد.

این پژوهشگر یکی از علل اهمیت اخلاقی تاریخ بیهقی را کنش‌ها و واکنش‌های موجود در کتاب دانست و گفت: بیهقی شخصاً کاری ندارد که افراد چه بلایی سرشان می‌آید، اما در جایی می‌گوید «من ناراحت شدم». بیهقی از خانواده‌ای نیمه‌رعیتی به این جایگاه رسیده است.

وی در ادامه به سبک زندگی در گذشته اشاره کرد و گفت: منزل بزرگان در قدیم در حومه شهر و همراه با باغ بود و خود شهرستان مرکزی جای مناسبی برای خانه بزرگان نداشت.

توکلی همچنین «چاشتگاه فراخ» در متن بیهقی را به معنای ناهار توضیح داد و یادآور شد: در گذشته برق نبود و شب و روز تفاوت داشت؛ مردم ابتدای شب پس از نماز مغرب و عشاء می‌خوابیدند و ناهار را در ابتدای روز صرف می‌کردند؛ امور کشاورزی نیز صبح زود انجام می‌شد.

استاد سلسله نشست‌های بیهقی خوانی در شرح جمله «و بنده را به شراب بازگرفت» گفت: در تاریخ بیهقی رسم بر این بوده که اگر بزرگان دربار حتی در خانه‌های خود با هم شراب می‌خوردند، حتماً باید از سلطان اجازه می‌گرفتند.

وی همچنین به لزوم رعایت ادب درباری در زبان اشاره کرد و افزود: زبان گونه‌های مختلفی دارد که یکی از آنها ادب درباری است؛ مثلاً در نزد سلطان اسم اشخاص به طور عادی آورده نمی‌شود. در جایی از متن می‌خوانیم: «بنده بونصر پیغامی داده است»؛ واژه «بنده» پیش از اسم بونصر برای رعایت ادب درباری به کار رفته است.