۱۴۰۴.۱۱.۰۷

فاطمه قربانی- خبرنگار، نمایش «یک تن» به کارگردانی احسان جانمی، تازه‌ترین تولید صحنه‌ای است که با اقتباس از روایت‌های شاهنامه فردوسی، کوشیده است پیوندی میان اسطوره‌های کهن و دغدغه‌های امروز جامعه ایرانی برقرار کند. این اثر که از رزم گردآفرید و سهراب الهام گرفته، با تکیه بر مفاهیمی چون هویت تاریخی، اتحاد ملی و امید جمعی، تلاش دارد مخاطب را به بازخوانی دوباره ریشه‌های فرهنگی خود فرا بخواند.

به گزارش روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی، احسان جانمی درباره ایده اولیه این نمایش می‌گوید دغدغه‌ای اجتماعی نقطه آغاز کار بوده است. به باور او، جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به شناخت بهتر هویت تاریخی و ریشه‌دار خود نیاز دارد.

جانمی تأکید می‌کند که احساس کرده جامعه ایرانی برای عبور از وضعیت‌های دشوار، به نوعی همبستگی و اتحاد نیازمند است و در این مسیر، حماسه می‌تواند ظرفیتی مهم و الهام‌بخش باشد.

به گفته او، حماسه زمانی معنا پیدا می‌کند که یک قوم به وحدت نیاز دارد و از همین رو، شاهنامه فردوسی را به عنوان متنی بی‌بدیل و بی‌جانشین انتخاب کرده است؛ متنی که هم از نظر محتوایی و هم از منظر دراماتیک، ظرفیت‌های گسترده‌ای برای بازآفرینی نمایشی دارد.

کارگردان «یک تن» مضمون اثر را در یک جمله چنین خلاصه می‌کند: هر فرد قهرمان زندگی خودش است، اما نجات یک ملت زمانی رخ می‌دهد که این قهرمان‌ها در کنار یکدیگر قرار بگیرند. از نگاه او، رمز نجات هر جامعه‌ای در اتحاد و باور جمعی به امکان پیروزی نهفته است. این ایده، شاکله اصلی روایت نمایش را شکل می‌دهد و تلاش می‌کند از دل یک داستان اسطوره‌ای، پیامی معاصر و اجتماعی استخراج کند.

یکی از ویژگی‌های متمایز «یک تن» به گفته جانمی، شکستن زمان و حرکت در سیالیت ذهن است. نمایش از یک زمان اسطوره‌ای آغاز می‌شود و به اکنون می‌رسد؛ عبوری که به صورت آگاهانه طراحی شده تا مخاطب حس کند گذشته و حال در هم تنیده‌اند. او توضیح می‌دهد که این گذار زمانی با تکیه بر آرکتایپ‌های ایرانی و فهم ضمیر ناخودآگاه جمعی شکل گرفته است؛ مفهومی که از طریق عناصر بصری همچون طراحی صحنه، نور، دکور و لباس تقویت شده تا مخاطب به نوعی کشف تدریجی این الگوهای کهن برسد.

«یک تن»؛ روایت اسطوره، اتحاد ملی و امید جمعی در تئاتر امروز

بازخورد تماشاگران تا اینجا، به گفته کارگردان، عمدتاً مثبت بوده است. جانمی می‌گوید مخاطبان به دلیل آشنایی با روایت اصلی و در عین حال، مواجهه با نگاهی تازه به آن، ارتباط خوبی با اثر برقرار کرده‌اند. او تأکید می‌کند که در آثارش همواره به جنبه سرگرم‌کنندگی و جذابیت بصری توجه دارد و تلاش کرده «یک تن» نیز از این قاعده مستثنا نباشد. به باور او، ترکیب روایت آشنا با فرم اجرایی متفاوت، یکی از دلایل استقبال مخاطبان از این نمایش بوده است.

بخش مهمی از گفت‌وگوی جانمی به ارزیابی وضعیت تئاتر در استان محل تولید اثر اختصاص دارد. او با اشاره به وجود نیروهای بااستعداد، نخبه و فعال در این حوزه، مشکل اصلی را نبود چشم‌انداز روشن و شرایط دشوار اقتصادی می‌داند. جانمی می‌گوید افزایش هزینه‌ها باعث شده تولید آثار بزرگ با تیم‌های پرشمار دشوار شود. به گفته او، گروه فعلی نمایش ۲۷ نفره است و در شرایط کنونی، تولید کارهایی با این مقیاس و پروداکشن مشابه، عملاً ممکن به نظر نمی‌رسد. او همچنین به کاهش توان مالی تماشاگران اشاره می‌کند و معتقد است این مسئله رغبت مردم به تماشای تئاتر را کمتر کرده است.

کارگردان «یک تن» در عین حال از کم‌توجهی مسئولان به تئاتر انتقاد می‌کند و آن را نوعی غفلت فرهنگی می‌داند. از نگاه او، اگر تئاتر نقش فرهنگ‌ساز خود را به‌درستی ایفا می‌کرد و حمایت‌های جدی‌تری دریافت می‌کرد، وضعیت امروز متفاوت بود.

جانمی البته نقش برخی نهادها در اصفهان را مثبت ارزیابی می‌کند و می‌گوید حوزه هنری و سازمان فرهنگی تفریحی شهرداری اصفهان در این سال‌ها فعالیت مؤثری داشته‌اند و اگر این دو نهاد نبودند، جریان تئاتر در این شهر عملاً تضعیف می‌شد.

او در عین حال سهمی نیز برای خود هنرمندان قائل است و معتقد است نگاه اهالی تئاتر به این هنر باید تغییر کند. به باور جانمی، تئاتر برای بسیاری تنها جنبه شغلی پیدا کرده و اگر هنرمندان به حرفه خود اهمیت بیشتری بدهند، دیگران نیز به آن اهمیت خواهند داد. او تأکید می‌کند که برای سرپا ماندن تئاتر، هم تغییر نگاه مسئولان ضروری است و هم بازنگری در رویکرد خود هنرمندان.

«یک تن»؛ روایت اسطوره، اتحاد ملی و امید جمعی در تئاتر امروز

«یک تن»؛ روایت اسطوره، اتحاد ملی و امید جمعی در تئاتر امروز

در مسیر تولید «یک تن»، حمایت نهادهای فرهنگی نقش مهمی داشته است. در پایان، احسان جانمی از حسی سخن می‌گوید که همیشه دوست دارد مخاطب با آن سالن نمایش را ترک کند. غرور ملی، وطن‌دوستی، ایران‌دوستی و امید. او امیدوار است «یک تن» همواره بتواند نه فقط به‌عنوان یک اثر نمایشی، بلکه به‌مثابه تجربه‌ای فرهنگی، مخاطب را به بازاندیشی در هویت جمعی و امکان‌های همبستگی اجتماعی فرا بخواند؛ پیامی که از دل اسطوره برمی‌خیزد، اما به اکنون خطاب می‌کند.

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha