۱۴۰۲.۰۷.۰۴

همزمان با هفته دفاع مقدس قرار است نمایشگاه عکس «عکاسِ چریک»؛ روز چهارشنبه ۵ مهر ۱۴۰۲ در «گالری خانه» حوزه هنری افتتاح شود. این نمایشگاه، گزیده عکس‌های جنگ تحمیلی هنرمند متعهد، جاویدالاثر «کاظم اخوان» است که از پاییز ۱۳۵۹ تا خرداد ۱۳۶۱ در عملیات شهید مدنی، شهیدان رجایی و باهنر، شهید چمران، طریق‌القدس، فتح‌المبین و بیت‌المقدس؛ عکاسی کرده است. «کاظم اخوان» یک هنرمند متعهد است که با حضور در جبهه‌های جنگ تحمیلی هنر عکاسی در وی متولد می‌شود و با تشویق و تمجیدهای دکتر چمران این هنر در وی شکوفا و در نهایت اخوان تبدیل به یکی از پدیده‌های عکاسی جنگ می‌شود. در این مطلب به طور مختصر به زندگی این هنرمند پرداخته‌ایم.

«کاظم اخوان» در سال ۱۳۳۸ همزمان با میلاد مسعود امام موسی کاظم(ع) در مشهد چشم به جهان گشود، در خانواده‌ای که پدرش، خادم بارگاه ملکوتی امام رضا (ع) بود. کاظم هم به تاسی از پدر هرگاه فرصتی پیدا می‌کرد به خدمت به زوار امام رضا علیه السلام می‌پرداخت. در همان شهر مقدس مشهد دیپلم ریاضی و طبیعی گرفت و همزمان با تحصیل به ورزش کشتی می‌پرداخت و در این رشته ورزشی چند عنوان استانی کسب کرد. با آغاز نهضت شکوهمند انقلاب اسلامی به‌صف انقلابیون پیوست و پس از پیروزی انقلاب اسلامی همچنان شور و نشاط انقلابی خود را حفظ و در سنگرهای مختلف خدمت کرد.

در کنار چمران

 ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ با شروع جنگ تحمیلی در حالی که عزادار مادرش بود خودش را از مشهد به اهواز رساند و به ستاد جنگ‌های نامنظم پیوست. اخوان با حضور در این گروه در کنار دکتر مصطفی چمران در بیش از ۷۰ عملیات و نبرد خطرناک با دوربین عکاسی و فیلم‌برداری در گرماگرم نبرد حضور یافت. وی در بیشتر مأموریت‌های جنگی در کنار شهید چمران بود و مورد توجه وی قرار گرفت و بین آن‌ها ارتباط بسیار صمیمی برقرار شد. اخوان همیشه در نبرد پیشتاز بود، علاوه بر اسلحه، وسایل دوربین عکاسی و فیلم‌برداری را هم با خود حمل می‌کرد. در هریک از خطوط، هنگامی‌که ارتباط قطع می‌شد، او بود که به دلیل شهامت و ورزیدگی به‌سرعت ارتباط را برقرار می‌کرد. در شرایط جنگی سخت، حتی در موقعیتی که احتمال شکست می‌رفت، او با قاطعیت و اطمینان دیگران را دلداری می‌داد. آرامش و متانت کاظم اخوان در کارها موجب اطمینان خاطر اطرافیان بود. در هر محیطی قرار می‌گرفت محیط را مملو از شادی و نشاط می‌کرد. کاظم اخوان عکاس چریک است که هنر عکاسی در او با جنگ متولد شد و با تشویق‌های دکتر مصطفی چمران تبدیل به یکی از پدیده‌های عکاسی جنگ تحمیلی شد. اخوان آن‌چنان در عمق زوایای جنگ تحمیلی حضور داشت که برای ثبت حادثه‌ای که کمتر از یک لحظه و شاید تنها برای یک‌بار در طول تاریخ اتفاق می‌افتد، ازخودگذشتگی می‌کرد.

رزمنده عکاس

این هنرمند متعهد در طول یک سال و نیم حضور مداوم در جبهه‌های جنگ تحمیلی موفق شد صحنه‌های بدیعی از جنگ را ثبت کند که هر کدام آن‌ها تصویرگر اتفاقاتی هستند که در جبهه‌ها رخ می‌داد و این تصاویر به یادگار برای نسل‌هایی که جنگ را لمس نکردند می‌ماند تا آن‌ها درک کنند که سال‌ها پیش در این سرزمین چه رخ داده و چه اتفاقی افتاده بود. کاظم اخوان در قالب یک عکاس و فیلمبردار مسؤولیت خود را به خوبی می‌شناخت، وی درعین‌حال که در صف حسینیان حضور داشت وظیفه زینب‌گونه خود را به بهترین نحو به انجام می‌رساند..

با نگاهی به عکس‌هایی که کاظم اخوان ثبت کرده است می‌توان درک کرد که دلی پرشور او را در تهیه عکس‌ها یاری رسانده است. باایمان و علاقه به مهارت و تخصص رسیده و با جاودانه کردن وقایع خاص جنگ، مضامین حماسه، جوشش خون رزمندگان، ایثارها، مرگ و اسارت دشمن، ویرانی، آوارگی، بحران‌ها و… در آثارش متجلی شده است.

نگاه او تنها نگاه یک عکاس نیست و به‌عنوان یک رزمنده از منظری متعالی شاهد وقایع بود و همین نگاه به عکس‌های او خیره‌کنندگی خاصی بخشیده است. خاطره‌های جانبازی و ایثارگری‌ها و شهامت‌های او همواره زبانزد هم‌رزمانش بود و دوستانش او را «رزمنده عکاس» نامیده بودند...

سرنوشت نامعلوم

کاظم اخوان بعد از عملیات بیت المقدس و فتح خرمشهر و ثبت لحظات تاریخی و حساس فتح خرمشهر، در تیرماه سال ۱۳۶۱ بعد از حمله گسترده زمینی، دریایی، هوایی رژیم صهیونیستی به کشور لبنان تصمیم گرفت به صورت داوطلبانه، همراه یک هیئت دیپلماتیک عازم لبنان شود. برخی از دوستانش با توجه به محاصره بودن بیروت و شرایط خاصی که یک کشور اشغال شده داشت به او توصیه کردند به دلیل خطرات احتمالی از رفتن به این سفر صرف نظر کند اما او که با حضور مداوم در جبهه‌های نبرد حق علیه باطل و همچنین قرار گرفتن تحت تعلیمات فکری دکتر مصطفی چمران تبدیل به عارفی سلحشور شده بود و از هیچ خطری نمی‌هراسید، راهی سفر به لبنان شد. او این بار تصمیم گرفته بود با دوربینش اشغالگران صهیونیست را نشانه بگیرد و با به تصویر کشیدن مقاومت مردم فلسطین و لبنان، چهره پلید و نژادپرست رژیم صهیونیستی را بیشتر از قبل برای مردم جهان آشکار کند.

اما در تاریخ ۱۴ تیرماه سال ۱۳۶۱ قبل از ورود به شهر بیروت در ‌ایست بازرسی نیروهای فالانژ وابسته به صهیونیست‌ها و در توطئه مشترک صهیونیست‌ها و فالانژها ربوده شد. ۴۱ سال از آن تاریخ گذشته است و بارها اخبار متناقضی از سرنوشت او و همراهانش مبنی بر شهادت و یا اسارت در چنگال صهیونیست‌ها در داخل و خارج از کشور منتشر شده است اما هنوز خبر درستی از سرنوشت وی در دست نیست.

انتهای پیام/

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha