به گزارش روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی، هفتمین آیین اهدای نشان «سرو سیمین پارسی‌جان» چهارشنبه ۲۹ مهرماه ۱۴۰۵ در سالن صفارزاده حوزه هنری برگزار شد. در این مراسم، ضمن تجلیل از سه چهره فعال در حوزه زبان و ادبیات فارسی، سخنرانان به اهمیت پاسداری از زبان فارسی، نقش میراث مکتوب در حفظ هویت فرهنگی ایرانیان و جایگاه زبان در آثار هنری و نمایشی پرداختند.

در هفتمین آیین اهدای نشان «سرو سیمین پارسی‌جان» امرالله احمدجو، نویسنده و کارگردان، اکبر ایرانی، مدیر پژوهشگاه میراث مکتوب، و یدالله گودرزی، شاعر، نویسنده و مدیر کانال «آیین سخن»، حضور داشتند.

زبان فارسی هویت جمعی ایرانیان است 

در ابتدای این مراسم، ناصر فیض، مدیر دفتر پاسداشت زبان فارسی حوزه هنری، با تأکید بر نقش زبان فارسی در شکل‌گیری هویت ایرانی گفت: زبان فارسی هویت ماست و آنچه ما را به‌عنوان ایرانی به دیگران معرفی می‌کند، از طریق این زبان منتقل می‌شود.

او با اشاره به توجه حوزه هنری به زبان و ادبیات فارسی از ابتدای تأسیس این مجموعه اظهار کرد: حوزه هنری همواره به ادبیات و زبان فارسی توجه ویژه‌ای داشته است؛ اما در ادامه، این ضرورت احساس شد که افرادی که دلسوزانه برای زبان فارسی فعالیت می‌کنند، شناسایی و معرفی شوند. همین که بتوانیم در این مسیر مشارکت داشته باشیم، احساس می‌کنیم بخشی از وظیفه خود را انجام داده‌ایم.

فیض با بیان اینکه برگزیدگان این دوره پیش از دریافت نشان نیز از سوی مردم و نخبگان مورد توجه قرار گرفته‌اند، ابراز امیدواری کرد که برگزاری این آیین زمینه توجه بیشتر به زبان فارسی را فراهم کند و مسئولان نیز با حساسیت و جدیت بیشتری در این حوزه فعالیت کنند.

مدیر دفتر پاسداشت زبان فارسی همچنین با اشاره به تأکیدهای رهبر شهید انقلاب بر اهمیت زبان فارسی گفت: توجه ویژه ایشان به زبان فارسی در قالب مجموعه‌ای از مطالب و دیدگاه‌ها منتشر شده است که در آن، راهکارها و نقدهای متعددی درباره این موضوع مطرح شده است. 

فعالیت در حوزه زبان فارسی به زیرساخت‌های گسترده‌تری نیاز دارد

‎در ادامه مراسم، یدالله گودرزی، شاعر، نویسنده و مدیر کانال «آیین سخن»، با اشاره به آغاز فعالیت‌های خود در حوزه پاسداشت زبان فارسی گفت: از سال ۱۳۹۵ به این فکر افتادم که در این حوزه فعالیت کنم؛ چراکه در آن زمان فعالیت‌های کمتری در این زمینه انجام می‌شد. امروز دفتر پاسداشت زبان فارسی در این مسیر فعالیت می‌کند و امیدوارم بتوانیم زیرساخت‌های لازم را فراهم کنیم و دامنه این فعالیت‌ها را گسترش دهیم.

‎او با قدردانی از عوامل برگزاری این رویداد، به فعالیت‌های خود در زمینه نویسندگی، تولید برنامه‌های کوتاه و حضور در فضای مجازی اشاره کرد و راه‌اندازی کانال «آیین سخن» را بخشی از تلاش‌های خود برای توجه به زبان فارسی دانست.

گودرزی با تأکید بر ضرورت نگاه متعادل و نقادانه به موضوع زبان فارسی اظهار کرد: معتقدم بخشی از نخبگان ما نیز در حوزه زبان فارسی به این زبان آسیب می‌زنند. نهادها و سازمان‌های متعددی در این زمینه فعالیت می‌کنند که نمی‌دانم خروجی برخی از آن‌ها چیست؛ اما دفتر پاسداشت زبان فارسی با وجود سابقه نه‌چندان طولانی، عملکرد خوبی داشته است.

در پایان این بخش، نشان «سرو سیمین پارسی‌جان» به یدالله گودرزی اهدا شد.

میراث مکتوب، صدای زنده تاریخ ماست

‎در بخش دیگری از مراسم، حبیب راثی تهرانی، عضو هیئت علمی دانشکده طباطبایی و پژوهشگر تراث اسلامی، با قدردانی از برگزاری این آیین، اهدای نشان پارسی‌جان را اقدامی سنجیده و به‌موقع توصیف کرد و گفت: هر کجا که باشیم، زبان فارسی ما را به یکدیگر پیوند می‌دهد.

‎او با اشاره به اهمیت حفظ و احیای میراث مکتوب افزود: میراث مکتوب، صدای زنده تاریخ ماست که از پس قرن‌ها، صدای گذشتگان را به ما می‌رساند؛ با این حال، بخش قابل توجهی از این میراث همچنان در پس پرده فراموشی قرار دارد.

‎راثی تهرانی با اشاره به فعالیت‌های اکبر ایرانی در زمینه حفظ و معرفی آثار مکتوب فارسی گفت: افرادی مانند اکبر ایرانی، با وجود امکان فعالیت در حوزه‌های دیگر، این مسیر را انتخاب کرده‌اند و به میراث‌داری زبان فارسی پرداخته‌اند. میراث مکتوب نشان‌دهنده تمدن درخشانی است که طی قرن‌ها داشته‌ایم.

‎زبان فارسی، مقوم فرهنگ ملی ماست

‎در ادامه، اکبر ایرانی، مدیر پژوهشگاه میراث مکتوب، با اشاره به پیوند دیرینه خود با حوزه هنری گفت: خانه اول من حوزه هنری است. سال ۱۳۶۹ برای انجام خدمت سربازی به اینجا آمدم و در آن دوره به دیدار شهید آوینی رفتم. پس از پایان خدمت سربازی، به وزارت ارشاد رفتم و موضوعی که در آنجا مطرح بود، به‌تدریج به شکل‌گیری دفتر نشر میراث مکتوب انجامید.

‎او با اشاره به گستردگی نسخه‌های خطی فارسی و ضرورت فراهم کردن دسترسی به آن‌ها اظهار کرد: تخمین زده می‌شود بیش از یک میلیون نسخه خطی فارسی وجود داشته باشد که دسترسی به بخش زیادی از آن‌ها آسان نیست. با این حال، توانسته‌ایم حدود ۵۰ هزار نسخه دیجیتال را گردآوری کنیم.

‎ایرانی با تأکید بر اهمیت استمرار و پایداری در فعالیت‌های فرهنگی گفت: یکی از عواملی که یک کار را ماندگار می‌کند، استقامت است. می‌دانستم حاصل این فعالیت‌ها آثاری خواهد بود که ماندگار می‌شوند؛ چراکه زبان فارسی حامل فرهنگ و مقوم فرهنگ ملی ماست.

‎او در پایان با تأکید بر ضرورت توجه به شیوه نگارش فارسی گفت: اگر مدعی پاسداری از زبان فارسی هستیم، نباید این عنصر را کنار بگذاریم. بی‌توجهی به زبان و شیوه درست نوشتن می‌تواند به وضعیتی منجر شود که نسل امروز به نگارش شکسته روی بیاورد یا حتی فارسی ننویسد.

‎در پایان این بخش، نشان «سرو سیمین پارسی‌جان» به اکبر ایرانی، مدیر پژوهشگاه میراث مکتوب، اهدا شد.

پارسی‌جان می‌خواهد مردمی باشد

‎در ادامه این آیین، میلاد عرفان‌پور، مدیر مرکز آفرینش‌های ادبی حوزه هنری، با اشاره به ضرورت معرفی بیشتر برگزیدگان این نشان به جامعه گفت: به‌تدریج مردم نیز با این اتفاق آشنا می‌شوند و می‌بینند کسانی که در مسیر خدمت به زبان فارسی قدم برمی‌دارند، مورد توجه قرار می‌گیرند.

او مردمی بودن را یکی از اهداف مهم نشان پارسی‌جان دانست و افزود: به همین دلیل، این نشان به افراد مختلفی از جمله خلبانان، نویسندگان، شاعران، سیاستمداران و دیگر کسانی اهدا شده است که به شکلی زبان فارسی را برجسته کرده‌اند.

‎عرفان‌پور در پایان با ابراز خرسندی از برگزاری این مراسم گفت: خوشحالیم که امروز به بهانه پارسی‌جان به هویت و ریشه‌های خود نزدیک می‌شویم و در کنار سه چهره‌ای هستیم که از پیش به هر سه آن‌ها ارادت داشته‌ام.

‎آثار احمدجو بازتاب‌دهنده اندیشه و زیست ایرانی است

‎در بخش مربوط به تجلیل از امرالله احمدجو، بهزاد دانشگر، عضو شورای علمی پارسی‌جان و مدیر دفتر داستان حوزه هنری، با بررسی ابعاد زبانی و فرهنگی آثار این نویسنده و کارگردان گفت: درباره کاری که امرالله احمدجو انجام داده است، باید در دو لایه صحبت کنیم. ما با کلمه فکر می‌کنیم و کلمه درگاه ورود به ذهن است؛ اما زبان فارسی فقط مجموعه‌ای از کلمات نیست، بلکه اندیشه‌ای است که در ذهن مردم ایران شکل گرفته و احمدجو آن را در آثار خود، به‌ویژه سریال «روزی روزگاری»، به تصویر کشیده است.

‎او با اشاره به بازتاب آداب و ارزش‌های ایرانی در این سریال اظهار کرد: «روزی روزگاری» را نمی‌توان در جایی غیر از بوم ایران تصور کرد. برای مثال، حرمت نمک و احترام به بزرگ‌ترها از آداب و ارزش‌هایی هستند که در این اثر جایگاه ویژه‌ای دارند.

‎دانشگر همچنین نگاه احمدجو به شخصیت‌های زن را از ویژگی‌های قابل توجه آثار او دانست و گفت: زنان در آثار احمدجو شخصیت‌هایی عفیف، سازنده و مقتدر دارند و نقش آن‌ها به شخصیت‌هایی فتنه‌گر محدود نمی‌شود.

‎او در ادامه، زبان گفت‌وگوهای شخصیت‌ها را یکی دیگر از ویژگی‌های آثار احمدجو برشمرد و افزود: احمدجو با مهارت خود الگویی زبانی می‌سازد که در زبان مردم جریان پیدا می‌کند، به‌سرعت رواج می‌یابد و در عین حال، شیرین و دلنشین است.

‎زبان نباید خودش به بحران تبدیل شود

‎در ادامه این بخش، نعمت‌الله سعیدی، نویسنده و منتقد فرهنگی، با اشاره به اهمیت زبان در بیان مسائل اجتماعی و انسانی گفت: با زبان می‌توان هر بحران و دردی را بیان کرد، به شرط آنکه خود زبان به بحران تبدیل نشود.

‎او با طرح موضوع نسبت میان کلمه و تصویر در آثار هنری اظهار کرد: دوگانه‌ای میان کلمه و تصویر وجود دارد و این پرسش مطرح است که اصالت با کلمه است یا تصویر. بسیاری از افراد امروز به اصالت تصویر اعتقاد دارند؛ اما به نظر من، یکی از دلایل اهمیت این مجموعه آن است که نشان زبان به هنرمندی اهدا می‌شود که با تصویر سروکار دارد.

‎سعیدی با اشاره به جایگاه سریال «روزی روزگاری» در آثار نمایشی ایران گفت: این سریال اثری استثنایی است و شخصیت‌های آن هرکدام هویت زبانی مشخصی دارند. هر شخصیت متناسب با ویژگی‌های روانی خود سخن می‌گوید و همین مسئله به شخصیت‌پردازی اثر عمق می‌بخشد.

‎او افزود: شخصیت‌های مثبت این سریال اغلب کم‌حرف‌تر از شخصیت‌های منفی و خنثی هستند. این ویژگی را در آثار علی حاتمی نیز می‌توان مشاهده کرد.

آثار احمدجو بازتاب‌دهنده هویت و زیست ایرانی است

‎امید مهدی‌نژاد، شاعر و طنزپرداز، نیز در این مراسم با تأکید بر وجوه زبانی و فرهنگی آثار امرالله احمدجو گفت: مجموعه آثار احمدجو نه‌تنها پاسدار زبان فارسی، بلکه بازتاب‌دهنده هویت و زیست انسان ایرانی است. حتی در دیالوگ‌های فرعی و گوشه‌وکنار آثار او نیز نکات ارزشمندی پیدا می‌شود.

‎او با اشاره به برجستگی زبان در آثار احمدجو افزود: گاهی برجستگی وجوه زبانی این آثار باعث می‌شود اهمیت آن‌ها در زمینه روایت ایرانی کمتر مورد توجه قرار گیرد؛ در حالی که اگر بخواهیم نمونه‌ای از روایت ایرانی معرفی کنیم، آثار احمدجو یکی از نمونه‌های قابل توجه است.

‎مهدی‌نژاد همچنین با اشاره به رویکرد برخی فیلم‌سازان در پرداختن به گذشته اظهار کرد: گاهی فیلم‌سازان برای گریز از واقعیت امروز به گذشته پناه می‌برند؛ اما گذشته در آثار احمدجو صرفاً محلی برای فرار از زمان حال نیست، بلکه بخشی از تاریخ است که ریشه‌های زندگی امروز ما را در خود دارد.

‎آثار احمدجو مرجعی فرهنگی برای مخاطب ایرانی است

‎هادی مقدم‌دوست، نویسنده و کارگردان، نیز با اشاره به علاقه خود به تجربه همکاری با امرالله احمدجو گفت: زمانی که دستیار کارگردان بودم، همیشه این حسرت را داشتم که چرا دستیار احمدجو نبودم.

‎او یکی از ویژگی‌های آثار احمدجو را انتخاب موضوع و توجه به جزئیات زندگی ایرانی دانست و افزود: در آثار او نوعی موضوع‌گزینی در روایت‌گری دیده می‌شود که با زبان فارسی پیوند دارد. این انتخاب‌ها ظرافت دارند و جزئیات سبک زندگی را مورد توجه قرار می‌دهند؛ به همین دلیل، آثار او می‌توانند به‌عنوان مرجعی فرهنگی برای مخاطب ایرانی مطرح باشند.

‎از کاربرد غیرضروری واژه‌های بیگانه پرهیز کنیم

‎در ادامه مراسم، امرالله احمدجو، نویسنده و کارگردان، با اشاره به تلاش افرادی که در حوزه پاسداری از زبان فارسی فعالیت می‌کنند، گفت: دوستان بسیاری هستند که برای پاسداری از زبان فارسی نسبت به من اولویت دارند.

‎او با انتقاد از کاربرد بی‌رویه واژه‌های انگلیسی در گفتار روزمره افزود: اخیراً با دوستی درباره هجوم واژه‌های غیرضروری انگلیسی به زبان فارسی صحبت می‌کردیم و از این وضعیت دلگیر بودیم. همچنین متوجه شدم یکی از کارشناسان یا گزارشگران فوتبال در مدت چهار دقیقه، هشت بار از یک واژه غیرفارسی استفاده کرد.

‎احمدجو با اشاره به ضرورت توجه به زبان فارسی در رسانه‌ها و گفت‌وگوهای روزمره، بر اهمیت پرهیز از کاربرد غیرضروری واژه‌های بیگانه تأکید کرد.

‎در پایان هفتمین آیین اهدای نشان «سرو سیمین پارسی‌جان»، این نشان به امرالله احمدجو، نویسنده و کارگردان، اهدا شد.