۱۴۰۴.۱۱.۲۹

کودکان و نوجوانان علاوه بر دیدن نمایش‌هایی بر پایه افسانه و فانتزی، گاهی نیاز دارند آثاری متناسب با فضای روز جامعه و حتی مسائل سیاسی، عقیدتی و میهن‌پرستانه را به تماشا بنشینند تا احساسات پاک انسانی و اخلاقی در وجودشان بیدار شود. جای این امر ضروری در تئاتر امروز به‌شدت خالی بود، اما اکنون اجرای نمایش «آرزوی بزرگ» به کارگردانی میثم یوسفی، این کمبود را رفع کرده است؛ اثری که با روایت قصه‌ای در زمان معاصر و متناسب با شرایط کنونی کشور، کودکان و نوجوانان را به هم‌دلی و هم‌بستگی دعوت می‌کند تا آینده‌ای روشن برای خود و سرزمین‌شان رقم بزنند.

به گزارش روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی به نقل از ایران تئاتر، نمایش «آرزوی بزرگ»، نمونه موفقی از تجربه‌های نو در تئاتر کودک‌ و نوجوان است که با عبور از مرز فرم‌های معمول، تجربه‌ای چندلایه برای مخاطب ایجاد می‌کند. گرچه باید مهم‌ترین ویژگی اجرا را داستان جذاب آن دانست، ولی عناصری نظیر ترکیب بازیگر زنده و عروسک، سایه‌بازی و انیمیشن، صحنه‌پردازی پرحس‌وحال و خیال‌انگیز و باورپذیر، زیر سایه کارگردانی حساب‌شده میثم یوسفی، بر جذابیتِ دیداری اثر افزوده است. هرچند که نمایش «آرزوی بزرگ» خالی از ضعف نیست.

خط اصلی داستان، روایت زندگی «نسیم»، دختری ده‌ساله است که آرزوی فضانورد شدن و پرواز به آسمان را در سر می‌پروراند. حال آن‌که پدرش در نیروی دریایی مشغول خدمت است و گاهی برای زمانی طولانی از خانواده دور می‌شود. نسیم به خاطر شغل پدر، که موجب غیبت‌های طولانی‌اش در خانه می‌شود، از دریا متنفر است، ولی مجموعه اتفاق‌هایی موجب تغییر دیدگاه و احساس او نسبت به دریا و البته زادگاهش ایران می‌شود.

سفر رویایی نسیم به دل تاریخ و آشنایی و مواجهه‌اش با شخصیت‌های تاریخی و تأثیرگذار ایران، تماشاگر را با او در شکل‌گیری حس وطن‌دوستی و جان‌فشانی برای آب‌وخاک ایران‌زمین، هم‌دل می‌کند. نام بردن از شخصیت‌های نمادین و حقیقی مثل رییسعلی دلواری و اشاره به رویدادهای پیرامون خلیج فارس و فرهنگ ایران در نمایش، که متناسب با گروه سنی مخاطب طراحی و اجرا شده‌، قابل تحسین‌ است، هرچند شاید به سادگی بیش‌تری در روایت برخی لحظات تاریخی و انتقال پیام اصلی به مخاطب نیاز است. با این‌حال، مفاهیمی همچون جنگ، وطن، تولد، دل‌تنگی و دوری از خانواده به صورت کاملاً ملموس و با زبانی کودکانه داستان را پیش می‌برند و احساسات عمیق انسانی را به بیننده منتقل می‌کنند، بی‌آن‌که انتقال پیام به تماشاگر، به ورطه شعارزدگی بیفتد. «آرزوی بزرگ» در مضمون خود، الگوی مناسبی از قهرمان بودن برای دفاع از وطن و شکل‌گیری غرور ملی در کودکان و نوجوانان ارائه می‌دهد و چه خوب که این قهرمان آینده، از جنس زنان، انتخاب شده است. نسیم در سفرش به زمان، ناخواسته با موقعیت‌هایی روبه‌رو می‌شود که باید تصمیم درستی بگیرد و در نقش قهرمان عمل کند و از پسِ ترس‌ها و دشواری‌های زندگی، سربلند بیرون بیاید. تجربه نسیم در مواجهه با مسائل ملی و میهنی و عِرق و دل‌بستگی‌اش به آب‌وخاک ایران، بی‌شک او را با قهرمانان و افتخارآفرینان بزرگی هم‌ردیف می‌کند که نام و چهره‌شان را در پایان نمایش بر پرده می‌بینیم؛ زنان موفقی مانند انوشه انصاری، مریم میرزاخانی، پروین اعتصامی، سیمین دانشور، توران میرهادی و دیگران.

تشویق به ملی‌گرایی با قهرمانان نوجوان

تشویق به ملی‌گرایی با قهرمانان نوجوان

طراحی صحنه و لباس نمایش از دیگر نقاط قوت نمایش است که در عین فضاسازی درست و متناسب با داستان، فانتزی رویاگونه‌ای برای لذت دیداری مخاطب ایجاد کرده است، با این‌حال بهتر بود در ساخت صورتک‌ها دقت بیش‌تری صورت می‌گرفت، زیرا اکنون صورتک‌هایی که برای اعضای گروه فرم در نقش مردم عمارت تنگستانی و نخل‌ها و دریا ساخته و استفاده شده‌اند، به نقاب مراسم بالماسکه و اسطوره‌های کهن شبیه‌ترند تا روبنده‌های خطه جنوب. در این مورد، استفاده از برقع‌های خاص مردمان جنوب یا دست‌کم صورتک‌هایی با نقش و نگاره‌های بومی ایران، می‌توانست ادای دین درست‌تری به جغرافیای ملی میهنی باشد. در عوض، طراحی قایق‌ها، عامونخل و لباس امواج دریا بر زیبایی و جذابیت صحنه و اجرا افزوده‌ است. یکی دیگر از نکات غیرضروری در این نمایش، پرواز دادنِ پهپاد به دست نسیم است، زیرا پهپاد، ابزاری برای جنگ و کنترل دشمن از راه دور تعریف شده، در حالی‌که نسیم، آرزوی پرواز به آسمان و فضا را دارد و در طول نمایش نیز با موقعیت‌هایی روبه‌رو می‌شود که احساس صلح و آرامش‌طلبی را در او شکل می‌دهند. پس پهپاد عملاً ربطی به فضای داستان «آرزوی بزرگ» ندارد و فقط ایده‌ای نسبتاً جذاب برای تزیین نمایش توسط یک ابزار الکترونیکی بوده است.

دیگر امتیاز مهم نمایش «آرزوی بزرگ»، موسیقی‌ عماد توحیدی و بهرنگ عباس‌پور است. موسیقی‌های نمایش، شامل آهنگ‌های خاص کودکانه و موسیقی‌های فولکلور جنوبی، مهم‌ترین و بیش‌ترین تأثیر را در فضاسازی و انتقال حس هم‌بستگی ملی به مخاطب نمایش دارند. آهنگ‌هایی که مختص مخاطب کودک و نوجوان ساخته شده‌اند، نه‌تنها فضای صحنه را زنده و پرشور می‌کنند، که بر غنای احساسی داستان نیز می‌افزایند. موسیقی‌ها با ریتم و تقسیم‌بندی درست، به قلب داستان نفوذ کرده و تجربه شنیداری دل‌نشینی برای تماشاگر ایجاد می‌کنند. با این‌حال، به نظر حجم کاربرد موسیقی‌ها در طول اجرا، بیش از حدِ نیاز است.

کار تیم بازیگری در نمایش «آرزوی بزرگ»، بسیار قابل دفاع و باکیفیت است، به‌ویژه وقتی می‌بینیم که برخی از بازیگران، اجرای چند نقش را بر عهده دارند، بی‌آن‌که شباهتی در جنس بازی‌شان در نقش‌های مختلف حس شود. شراره یوسفی در نقش‌های بی‌بی‌طلعت، صنوبر و طلاخانوم عملکردی به‌یادماندنی دارد. عاطفه بحرالعلوم طباطبایی دو نقش مادر و بی‌بی‌آسیه را به بهترین شکل ممکن اجرا کرده و مسعود پورجمشید با بازی گرم در نقش‌های پدر، افسر انگلیسی و امید می‌درخشد. ناصر احمدی‌فر با بازی نافذ، شخصیت عامونخل را به یکی از جاذبه‌های درخشان نمایش تبدیل کرده است. همچنین ضحا رجایی‌فر، که پیش‌تر بازی خوب او را در نمایش «دشمن خدا» دیده بودیم، در ایفای نقش نسیم عملکردی ستودنی دارد. هماهنگی یگانه رضاییان، مبینا ایمان‌زاده، سحر کشاورز و عطرین عظیمی در اجرای حرکات فرم و نقش‌های دریا، نخل‌ها و مردم عمارت تنگستانی، حرفه‌ای است. تیم بازیگران ضمن اجرای دقیق و درست نقش‌های خود، در بخش عروسکی نمایش نیز عملکرد موفقی داشته‌اند.

در نهایت باید گفت نمایش «آرزوی بزرگ»، اثری شریف و ماندگار است که در ترکیب فرم و محتوا تا حد زیادی موفق بوده است. میثم یوسفی، که بارها با نمایش‌های موفقی مثل «هدیه اسرارآمیز» توان و تسلط خود را در کارگردانی تئاتر کودک و نوجوان اثبات کرده، با اجرای «آرزوی بزرگ» گامی بلند به جلو برداشته و تجربه‌ای آموزنده و لذت‌بخش برای خانواده‌ها و فرزندان‌شان رقم زده است تا علاوه بر سرگرمی و لذت بردن از هنر نمایش، به ایرانی بودن خود افتخار کنند و در راستای سربلندی و دفاع از نام و مرزهای میهن کوشا باشند.

تشویق به ملی‌گرایی با قهرمانان نوجوان

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha